Ömrümün Bereketi 1

 

Bazı kitaplar kolay yazılır¸ ama ömürleri de kısa olur. Mevsimlik şarkılar gibidir onlar¸ bir müddet söylenir sonra unutulur giderler. Ama bazı eserler vardır ki¸ hayırlı bir ömrün bereketini sırtlarında taşırlar. Onları kaleme alanların senelerce akmış göz nurları¸ boncuk boncuk alın terleri ve inanılmaz birikimlerini sayfalarında okuyucuya da aksettirir¸ o mukaddes emeği bir şekilde hissettirirler. İşte M. Uğur Derman Beyefendi’nin kaleme aldığı Ömrümün Bereketi: 1 de¸ bu tarz müstesna eserler cümlesindendir.Ömrümün Bereketi¸ ismiyle müsemma bereketli ve feyizli bir kitap1961’de başlayan ve daha ziyade hat ve sair kitap sanatları hakkında Derman’ın kaleme aldığı 500’e yakın yazıdan seçilen makaleler¸ bir bakıma yakın dönem sanat tarihimizi de bütün haşmetiyle aydınlatıyor. Makaleleler¸ neşredildikleri halleriyle bırakılmış¸ orijinal üslûp ve bilgilere müdahale edilmemiş¸ sadece neşredildikleri yayın organları ve tarihleri eklenmiştir. Müellif¸ Ömrümün Bereketi başlığının sonunda bulunan 1’i de “Eğer yazdıklarımız ilgi görürse ardından ikincisinin de neşredilebileceği imâsının gizli” bulunduğunu belirtmektedir.

 

Büyük boy 519 sayfalık eser hakikaten Uğur Derman’ın 50 sanat yılının âdeta bir hazinesi. Uğur Beyin mihmandarlığında¸ Ömrümün Bereketi kandilinin ışığıyla sırlarla dolu bir beldede keşfe çıkıyoruz. Hezârfen hattat Üsküdarlı Necmeddin Okyay’ı biricik talebesinden okuyoruz. Nazif Bey’in Yıldız Saat Kulesi’ndeki Kitâbesi’nden¸ Washington Âbidesi’ndeki Osmanlı Kitâbesine; Kubâ Mescidi’nden¸ Özbekler Dergâhı’na; Neyzen Emin Efendi’nin Celî Sülüs İstiflerinden¸ Rikkat Kunt’un Tezhibiyle Süslü Hilye-i Şeriflere; Sâmi Efendi’nin Diş Kirâsı’ndan¸ Hakkı Bey’in Dilenci’ Tablosuna; Mehmed Âkif’in Son Günlerinden¸ İbnülemin Mahmud Kemal Bey’in Jübilesine; Ekrem Hakkı Ayverdi’nin Fetih Cemiyeti’nden¸ Mustafa Düzgünman’ın Attâr Dükkânına… Unutulan Mevlevîler¸ eski Boğaz vapurları ve evleri Kısacası Türkiye’nin son yarım asrına mührünü basan meşhur ve meçhul sanatkârlar geçidinde temâşadayız. Sadece şahıslar manzumesi yok¸ eski devir insanlarımızın sosyal yaşayışı ve ilgi çekici hâdiseleri de var. Eserde zikredilen sanatkârları yazarımız ya görmüş ya yakınlarında bulunmuş veya haklarında ciddî tetkikler yapmıştır. Meselâ elsiz ayaksız hattat “Bîdest ü bîpâ Mehmed Efendi”yi biz ilk olarak bu eserde görüyor¸ okuyoruz. Hatttat Mâcid Ayral¸ Muhsin Demironat¸ Üsküdarlı ressam Hoca Ali Rızâ Bey¸ Tuğrakeş İsmâil Hakkı Bey¸ Hâmid Aytaç¸ İsmail Zühdî¸ Süheyl Ünver¸ Mahir İz¸ Hâfız Kemal Batanay ve daha onlarca isim Her biri hakkında mufassal eserlerin yazılabileceğini düşündüğüm bu şahsiyetlere dâir kaleme alınmış bu özlü yazılar¸ genç araştırmacılara da aslında birer hedef¸ birer işarettir. Bu muhtasar makaleler ile bir bakıma sanata meraklı olanlara¸ “Biz bu kadar yazdık¸ hadi siz daha geniş biyografiler ve monografiler hazırlayın¸ mensubu olduğunuz bu yüce milletin istifadesine sunun” denilmektedir.

 

Adları geçen sanatkârların fotoğrafları¸ çizimleri¸ eserleri¸ yaşadıkları evler ve sanat atölyeleri çok güzel bir sayfa mizanpajıyla¸ okuyucuya âdeta bir sanat ziyafeti çekilmesini sağlıyor. Eserde sözü geçen sanatkârların hayatları yeteri miktarınca verilirken¸ asıl bilinmeyen hususiyetlerine¸ mizaçlarına¸ itiyatlarına ve hatıralarına daha fazla yer tahsis ediliyor. Uğur Derman’ın mükemmel üslûbu¸ üstün bir sanatkârın yanı sıra çağının tanığı’ olmuş bir kültür tarihçisi ile bizi karşı karşıya bırakıyor. Envai çeşit resimler¸ türlü hüsn-ü hat nümuneleri¸ eski sokak ve mahalle resimleri¸ üstatların birlikte çekilmiş antika fotoğrafları biz okuyucuları bir geçmiş zaman rüyasına yatırıyor¸ âdeta bir zaman tüneline giriyor ve göz kamaştırıcı bir şölen yaşıyoruz. Eski/meyen portreler¸ pörsümeyen sanatlar¸ terü tazeliğini her dem muhafaza eden muhteşem mimari örnekleri gözümüzün önünden¸ gönlümüzün içinden akıp gidiyor. Hele o zarafet nümunesi nükteler Uğur Derman’ın bir söz üstadı olduğu herkesçe müsellem¸ ama aynı zamanda çok zarif bir nüktedan ve üslûpkâr bir yazı ustası olduğunu da kaydetmeliyiz.

 

 

 

Mehmet Nuri Yardım

 

FavoriteLoading Bu yazıyı Favorilerime ekle

BENZER YAZILAR

Yorum Yapın

*

Önceki yazıyı okuyun:
Teravih Tefsirleri 1433-15

Araf Suresi 59-72. Ayetler. Peygamberlerin sayıları Kuran-ı Kerim'de isimleri sayılan peygamberlerin özellikleri. Hz. Nuh'un öne çıkan özelliği nedir? Ömrü? Peygamberlik...

Kapat